Вялікдзень утрох святкаваць будзем. І ў біткі, канешне, пагуляем
Абухаўшчына – вёска ў Юравіцкім сельсавеце, на стыку Калінкавіцкага, Нараўлянскага і Мазырскага раёнаў. Адразу за ёй пачынаецца зона адсялення і выселеная пасля Чарнобыльскай трагедыі вёска Ломыш.
Таму чым бліжэй мы пад’язджалі, тым больш здзічэлым выглядала наваколле. Бясспрэчна, прырода бярэ сваё, калі яна не кранутая рукой чалавека.
Вандроўку ў гэты населены пункт мы запланавалі даўно, чакалі прыходу вясны. І вось перад Вялікаднем разам са старшынёй Юравіцкага сельвыканкама Галінай Трасцянок мы едзем знаёміцца з нешматлікімі жыхарамі Абухаўшчыны.
– А іх там сёння ўсяго трое. Таму нікога не абмінем, – кажа Галіна Уладзіміраўна. – Улетку прыязджаюць дачнікі і дзеці ў бацькоўскія хаты, тады вёска крыху ажывае. Дай яшчэ шэсць хат! Дзве, дарэчы, купілі пад дачы ў мінулым годзе. Месцы ж тут прыгожыя – рэчка, лясныя азёры, затокі, багатыя на грыбы лясы…
З пісьмовых крыніц Абухаўшчына вядома з ХІХ стагоддзя. У 1850 годзе значыцца як населены пункт у валоданні памешчыка па прозвішчы Абуховіч. Адсюль, менавіта і пайшла яе назва.
У 1931 годзе ў Абухаўшчыне быў арганізаваны калгас «Чырвоная Абухаўшчына».
За год да пачатку Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы налічвалася ўжо 90 двароў. Уяўляеце сабе, колькі жыло там жыхароў, калі ў кожнай хаце было не менш трох-чатырох дзяцей?
У чэрвені 1943 года нямецкія акупанты поўнасцю спалілі вёску. Пасля вайны Абухаўшчыну адбудоўвалі нанова. Больш за 60 жыхароў загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны.
У 1970 годзе вёска ўвайшла ў склад калгаса «50 год БССР» з цэнтрам у вёсцы Бярозаўка.
Да лістапада 2013 года Абухаўшчына ўваходзіла ў Бярозаўскі сельсавет. Ужо больш за дзесяць гадоў вёска знаходзіцца на тэрыторыі Юравіцкага сельсавета.
Ну вось мы і на месцы. Бачым першую хату з прыкметамі жыцця пад нумарам 53. У двары грабуцца куры з пеўнем. Ёсць і сабака, які брэхам папярэдзіў гаспадароў аб нашым з’яўленні і схаваўся ў будку. З дрэва на дрэва, на якіх з даўніх часоў прымацаваны вуллі-калоды (гаспадар хаты калісьці быў добрым пчаляром), пералятаюць шпакі – вясной у іх нямала клопатаў.
– Хата зачынена. Мабыць, Зінаіда Пятроўна да Косціка пайшла. Зараз схаджу, пазаву. Тут недалёка, побач, пачакайце крыху, – кажа Галіна Трасцянок.
Праз некалькі хвілін бачым яе на дарозе ўжо не адну: побач з ёй крочаць жанчына і мужчына.
– Зараз разам пойдзем у хату Пятра Іванавіча, і ўсе тры жыхары Абухаўшчыны будуць у зборы. Не хапае самага старэйшага, – усміхаецца старшыня сельвыканкама.
Тут вясковую цішыню парушае гучны сігнал – прыехала аўталаўка. Зінаіда Пятроўна і яе стрыечны брат Канстанцін пайшлі да крамы на колах. У вёсцы трэба рабіць запасы: аўталаўка прыязджае сюды толькі два разы на тыдзень – па панядзелках і чацвяргах.
Мы чакаем, пакуль вяскоўцы купяць усё неабходнае.
– Мне аднаму мала чаго трэба. Узяў рыс, малако, хлеб, батон. Зараз дадому ўсё закіну і пойдзем да дзядзькі Пятра. Зіне сумку дапамагу данесці.
Зінаіда Пятроўна прадуктаў купіла больш.
– Нам з дзедам – каўбасу, кошачцы Лізе і сабаку – ліверку. Памідорчыкаў крыху ўзяла, садавіны, малака, смятаны, хлеба, – паказвае на поўны пакет жанчына. – У аўталаўцы ёсць усё, што трэба. Толькі грошы плаці. Можна і заказы рабіць – усё прывязуць. Я раней па некалькі свіней трымала, дык камбікорм мне сюды вазілі. У горад я амаль не езджу, мне і тут добра, усяго хапае. Ды і, акрамя аўталаўкі, да нас па графіку ездзіць паштовая машына.
Зінаіда Пятроўна тут нарадзілася і вырасла. Жыла і працавала ў Мазыры, але бацькоў наведвала часта, амаль кожныя выхадныя. А калі пайшла на заслужаны адпачынак, пераехала да бацькі, які ўжо застаўся адзін, без жонкі.
Жанчына запрасіла нас у хату, дзе мы і пазнаёміліся з 98-гадовым Пятром Іванавічам Шчэрбіным. Сядзеў у крэсле з кошачкай Лізай. Па хаце ён яшчэ тупае, а вось на вуліцу выходзіць рэдка.
Шмат чаго Пётр Іванавіч ужо не памятае, крыху і не дачувае – гады бяруць сваё.
Больш за дзесяць гадоў таму мой калега Аляксандр Века быў у Абухаўшчыне і гутарыў з Пятром Шчэрбіным. Тады ў вёсцы было больш жыхароў, а 87-гадовы паляшук быў яшчэ даволі жвавым і гаваркім. На пытанне пра свой род расказваў так: “Не паны, не кулакі, так сабе, сярэдняй рукі сяляне і бацькі мае былі, і дзяды. І ўсе мясцовыя, абухаўскія. Бацька пасля тэрміновай службы вярнуўся ў вёску, працаваў у калгасе. Той калгас два разы збіралі. Спачатку сабралі, а на вясну людзі кожны сваё паразбіраў – і коней, і валоў, і кароў, і інвентар. Але потым канчаткова гайкі зажалі, і з калгаса ўжо ніхто не ўцякаў”.
У лютым 1929 года ў Абухаўшчыне па прыкладу суседніх вёсак сяляне арганізавалі сельскагаспадарчае меліярацыйнае таварыства, якое займалася меліярацыяй і земляробствам. Менавіта на базе гэтага таварыства і была праведзена пазней калектывізацыя.
Бацька Пятра Іванавіча – Іван Шчэрбін – жонку сабе ўзяў з роднай вёскі. З Праскоўяй Максімаўнай яны нарадзілі восем дзяцей (двое памерлі ў маленстве). І ўсе былі хлопцы. Пятро – першынец і, як паказала жыццё, доўгажыхар. З усіх дзяцей адзін ён застаўся. Брат Аляксей, бацька Косціка, памёр пазалетась.
Адукацыя ў Пятра Шчэрбіна – чатыры класы. У Абухаўшчыне была толькі пачатковая школа, якую адкрылі ў хаце раскулачанага аднавяскоўца. У пяты клас ён пачаў хадзіць у Бярозаўку. Гэта і сёння не блізка. А ў тыя часы не было асфальту, не хадзілі рэйсавыя аўтобусы. Зімой дарогу замятала снегам, а ўвесну трэба было прабірацца сцежкай скрозь зараснікі сярод багністых балот.
– Штогод нас тапіла вясной. Бывала, і зімою затаплівала, – дзеліцца ўспамінамі Пётр Шчэрбін.
Зінаіда Ляўкоўская таксама памятае, якія моцныя здараліся разлівы Прыпяці. Амаль у кожным двары лодка была. На іх і перамяшчаліся.
Школу Пётр Шчэрбін так і не закончыў. Не таму, што не зручна было дабірацца – моцна захварэў.
Пра Вялікую Айчынную вайну Пётр Іванавіч расказваў тады наступнае: “Бацьку забралі ў пачатку вайны па мабілізацыі. Недзе пад Арлом трапіў ён у палон, але яму ўдалося ўцекчы і лясамі ён прыйшоў у родную вёску.
Немцаў у Абухаўшчыне не было, толькі стараста. Прыязджалі ці то чэхі, ці то мадзь-яры, паборамі займаліся. Партызаны таксама так рабілі. Каўпакоўцы бацьку майго хацелі забраць. Прымусілі сані запрагаць і ехаць за імі следам. Маці думала, што жывога яго ўжо не ўбачыць. Аж ён дайшоў з імі да пераправы недзе каля Стрэшына, а тады яго адпусцілі.
Спалілі немцы ў вайну нашу Абухаўшчыну. Цяперашняя вёска будавалася ўжо на новым месцы. І яўрэяў пабілі. Жылі ў нашай вёсцы некалькі сямей, хаваліся тут і некалькі юравіцкіх яўрэяў. Але восенню 1941 года з Юравічаў прыехалі паліцаі і ўсіх пастралялі. Адна дзеўка засталася, па людзях бегала, хавалася. Але нехта яе выдаў, і яна таксама прапала…”
У канцы 1943 года, адразу пасля вызвалення, бацьку Пятра зноў мабілізавалі. А потым маці атрымала на мужа “пахаронку”.
У Данясенні Калінкавіцкага райваенкамата пасляваеннага перыяду гаворыцца, што чырвонаармеец Шчэрбін Іван Платонавіч, 1901 г. н., быў прызваны палявым ваенкаматам 61-й арміі ў снежні 1943-га і лічыцца зніклым без вестак.
Жонка засталася ўдавою з шасцю хлопцамі на руках. Сыны дапамагалі ёй у полі, на ферме і ў агародзе не горш за дзяўчат. Пятру, як старэйшаму, увогуле давялося ўзяць на сябе ролю гаспадара.
А ў 1948 годзе ён сам абзавёўся сям’ёй. У іх з Кацярынай Фёдараўнай было, як і ў бацькоў, шэсць дзяцей, яшчэ двое памерлі малымі.
– Сёння засталіся толькі я з Вольгай, яна жыве ў Мазыры. Івана, Грышу, Лёшу і Марыю мы ўжо пахавалі, – кажа Зінаіда Пятроўна. – Працаваў наш бацька ў калгасе. А дома з маці яны заўсёды трымалі вялікую гаспадарку: карову, свіней, авечак, курэй, гусей.
Тут да размовы далучаецца пляменнік Пятра Іванавіча Канстанцін:
– У дзядзькі Пятра «залатыя» рукі. Гэтую ж хату ён сам паставіў. І бацьку майму дапамагаў хату будаваць, і іншым вяскоўцам. Весела тады ў Абухаўшчыне было. Людзей шмат жыло. Чалавек трыста, скажы, Зіна? Працавалі ўсе, не ленаваліся. Недалёка адсюль была ферма, на якой трымалі кароў і коней. Крама ў вёсцы была і клуб. А на святы – Пятро, Прачыстую, Вялікдзень – сталы прама на вуліцы ставілі. Мужыкі ў карты гулялі, бабы песні спявалі…
Бацька Канстанціна – Аляксей Іванавіч – быў родным братам Пятра Шчэрбіна. Жыў у хаце, што стаіць на вуглу, агарод у агарод са старэйшым братам. Аляксей быў на дзесяць гадоў маладзейшым за Пятра. Памёр ва ўзросце 86 гадоў.
Канстанцін Шчэрбін расказаў, што яго бацька скончыў сямігодку. Пасля пайшоў працаваць у калгас. Пасля арміі па вярбоўцы паехаў у Казахстан. Год там толькі вытрымаў і дадому вярнуўся. Не адзін, а з жонкай.
– Еўдакіяй Раманаўнай маю маці звалі. Як і бацька, яна па вярбоўцы ў Казахстан ездзіла, а сама была родам з Прудка. Разам яны пражылі 53 гады, нарадзілі і выгадавалі трох дзяцей. Мая сястра Света жыла ў Бярозаўцы, некалькі гадоў таму памерла. Брат Міша жыве ў Мазыры. Ну а я жыў на Брэстчыне. Потым, калі з жонкай разыйшліся, вярнуўся на радзіму. Жыў разам з бацькамі. Калі маці памерла, даглядаў бацьку. Бацька, дарэчы, паўвека адпрацаваў у калгасе шафёрам – на малакавозе і на бартавой машыне.
Канстанцін з гонарам падзяліўся, што хоць з жонкай у іх і не склалася, са сваімі дзецьмі ён сувязі не страціў. Там, на Брэстчыне, у яго засталася дачка і два сыны. Ёсць ужо сем унукаў.
Працуе Канстанцін Шчэрбін у мясцовай гаспадарцы начным сторажам на ферме. Яшчэ нядаўна гаспадарка называлася КСУП “50 год БССР”, зараз жа яна ўвайшла ў склад ААТ “Прудокскае”.
Улетку Канстанцін Аляксеевіч удзельнічаў у жніве – быў памочнікам у камбайнёра Сяргея Шэндзера. Іх экіпаж стаў першым экіпажам-тысячнікам і прымаў віншаванні ад кіраўніцтва раёна. Гэтым Канстанцін Шчэрбін вельмі ганарыцца. Стужку пераможцы спаборніцтва і граматы ён беражліва захоўвае на самым бачным месцы.
Хата Канстанціна Шчэрбіна вокнамі выходзіць на аўтобусны прыпынак. Добра, што ў гэтую маланаселеную вёсачку некалькі разоў на тыдзень яшчэ можна даехаць на рэйсавым аўтобусе. Таму і дачнікі тут ёсць.
– Хутка папрыязджаюць, весялей у вёсцы стане, – усміхаецца Канстанцін Аляксеевіч. – Будзе з кім пагутарыць, дапамагчы. Я не адказваю жанчынам у дапамозе, а яны мне – вунь закаткамі аддзячваюць.
Сапраўды, бачым пад ложкам цэлы шэраг слоікаў з памідорамі, агуркамі, кампотамі.
– А Вялікдзень будзем святкаваць утрох. У біткі, канешне, пагуляем. Зіна яйкі пафарбуе, булак напячэ. Мы з дзядзькам Пятром па сто грам вып’ем. Як жа без таго? Вялікае ж свята! – гаворыць Канстанцін Шчэрбін альбо проста Косцік, як завуць яго сённяшнія нешматлікія абухаўцы.
Таццяна КАПІТАН.
Таму чым бліжэй мы пад’язджалі, тым больш здзічэлым выглядала наваколле. Бясспрэчна, прырода бярэ сваё, калі яна не кранутая рукой чалавека.
Вандроўку ў гэты населены пункт мы запланавалі даўно, чакалі прыходу вясны. І вось перад Вялікаднем разам са старшынёй Юравіцкага сельвыканкама Галінай Трасцянок мы едзем знаёміцца з нешматлікімі жыхарамі Абухаўшчыны.
– А іх там сёння ўсяго трое. Таму нікога не абмінем, – кажа Галіна Уладзіміраўна. – Улетку прыязджаюць дачнікі і дзеці ў бацькоўскія хаты, тады вёска крыху ажывае. Дай яшчэ шэсць хат! Дзве, дарэчы, купілі пад дачы ў мінулым годзе. Месцы ж тут прыгожыя – рэчка, лясныя азёры, затокі, багатыя на грыбы лясы…
З пісьмовых крыніц Абухаўшчына вядома з ХІХ стагоддзя. У 1850 годзе значыцца як населены пункт у валоданні памешчыка па прозвішчы Абуховіч. Адсюль, менавіта і пайшла яе назва.
У 1931 годзе ў Абухаўшчыне быў арганізаваны калгас «Чырвоная Абухаўшчына».
За год да пачатку Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы налічвалася ўжо 90 двароў. Уяўляеце сабе, колькі жыло там жыхароў, калі ў кожнай хаце было не менш трох-чатырох дзяцей?
У чэрвені 1943 года нямецкія акупанты поўнасцю спалілі вёску. Пасля вайны Абухаўшчыну адбудоўвалі нанова. Больш за 60 жыхароў загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны.
У 1970 годзе вёска ўвайшла ў склад калгаса «50 год БССР» з цэнтрам у вёсцы Бярозаўка.
Да лістапада 2013 года Абухаўшчына ўваходзіла ў Бярозаўскі сельсавет. Ужо больш за дзесяць гадоў вёска знаходзіцца на тэрыторыі Юравіцкага сельсавета.
Ну вось мы і на месцы. Бачым першую хату з прыкметамі жыцця пад нумарам 53. У двары грабуцца куры з пеўнем. Ёсць і сабака, які брэхам папярэдзіў гаспадароў аб нашым з’яўленні і схаваўся ў будку. З дрэва на дрэва, на якіх з даўніх часоў прымацаваны вуллі-калоды (гаспадар хаты калісьці быў добрым пчаляром), пералятаюць шпакі – вясной у іх нямала клопатаў.
– Хата зачынена. Мабыць, Зінаіда Пятроўна да Косціка пайшла. Зараз схаджу, пазаву. Тут недалёка, побач, пачакайце крыху, – кажа Галіна Трасцянок.
Праз некалькі хвілін бачым яе на дарозе ўжо не адну: побач з ёй крочаць жанчына і мужчына.
– Зараз разам пойдзем у хату Пятра Іванавіча, і ўсе тры жыхары Абухаўшчыны будуць у зборы. Не хапае самага старэйшага, – усміхаецца старшыня сельвыканкама.
Тут вясковую цішыню парушае гучны сігнал – прыехала аўталаўка. Зінаіда Пятроўна і яе стрыечны брат Канстанцін пайшлі да крамы на колах. У вёсцы трэба рабіць запасы: аўталаўка прыязджае сюды толькі два разы на тыдзень – па панядзелках і чацвяргах.
Мы чакаем, пакуль вяскоўцы купяць усё неабходнае.
– Мне аднаму мала чаго трэба. Узяў рыс, малако, хлеб, батон. Зараз дадому ўсё закіну і пойдзем да дзядзькі Пятра. Зіне сумку дапамагу данесці.
Зінаіда Пятроўна прадуктаў купіла больш.
– Нам з дзедам – каўбасу, кошачцы Лізе і сабаку – ліверку. Памідорчыкаў крыху ўзяла, садавіны, малака, смятаны, хлеба, – паказвае на поўны пакет жанчына. – У аўталаўцы ёсць усё, што трэба. Толькі грошы плаці. Можна і заказы рабіць – усё прывязуць. Я раней па некалькі свіней трымала, дык камбікорм мне сюды вазілі. У горад я амаль не езджу, мне і тут добра, усяго хапае. Ды і, акрамя аўталаўкі, да нас па графіку ездзіць паштовая машына.
Зінаіда Пятроўна тут нарадзілася і вырасла. Жыла і працавала ў Мазыры, але бацькоў наведвала часта, амаль кожныя выхадныя. А калі пайшла на заслужаны адпачынак, пераехала да бацькі, які ўжо застаўся адзін, без жонкі.
Жанчына запрасіла нас у хату, дзе мы і пазнаёміліся з 98-гадовым Пятром Іванавічам Шчэрбіным. Сядзеў у крэсле з кошачкай Лізай. Па хаце ён яшчэ тупае, а вось на вуліцу выходзіць рэдка.
Шмат чаго Пётр Іванавіч ужо не памятае, крыху і не дачувае – гады бяруць сваё.
Больш за дзесяць гадоў таму мой калега Аляксандр Века быў у Абухаўшчыне і гутарыў з Пятром Шчэрбіным. Тады ў вёсцы было больш жыхароў, а 87-гадовы паляшук быў яшчэ даволі жвавым і гаваркім. На пытанне пра свой род расказваў так: “Не паны, не кулакі, так сабе, сярэдняй рукі сяляне і бацькі мае былі, і дзяды. І ўсе мясцовыя, абухаўскія. Бацька пасля тэрміновай службы вярнуўся ў вёску, працаваў у калгасе. Той калгас два разы збіралі. Спачатку сабралі, а на вясну людзі кожны сваё паразбіраў – і коней, і валоў, і кароў, і інвентар. Але потым канчаткова гайкі зажалі, і з калгаса ўжо ніхто не ўцякаў”.
У лютым 1929 года ў Абухаўшчыне па прыкладу суседніх вёсак сяляне арганізавалі сельскагаспадарчае меліярацыйнае таварыства, якое займалася меліярацыяй і земляробствам. Менавіта на базе гэтага таварыства і была праведзена пазней калектывізацыя.
Бацька Пятра Іванавіча – Іван Шчэрбін – жонку сабе ўзяў з роднай вёскі. З Праскоўяй Максімаўнай яны нарадзілі восем дзяцей (двое памерлі ў маленстве). І ўсе былі хлопцы. Пятро – першынец і, як паказала жыццё, доўгажыхар. З усіх дзяцей адзін ён застаўся. Брат Аляксей, бацька Косціка, памёр пазалетась.
Адукацыя ў Пятра Шчэрбіна – чатыры класы. У Абухаўшчыне была толькі пачатковая школа, якую адкрылі ў хаце раскулачанага аднавяскоўца. У пяты клас ён пачаў хадзіць у Бярозаўку. Гэта і сёння не блізка. А ў тыя часы не было асфальту, не хадзілі рэйсавыя аўтобусы. Зімой дарогу замятала снегам, а ўвесну трэба было прабірацца сцежкай скрозь зараснікі сярод багністых балот.
– Штогод нас тапіла вясной. Бывала, і зімою затаплівала, – дзеліцца ўспамінамі Пётр Шчэрбін.
Зінаіда Ляўкоўская таксама памятае, якія моцныя здараліся разлівы Прыпяці. Амаль у кожным двары лодка была. На іх і перамяшчаліся.
Школу Пётр Шчэрбін так і не закончыў. Не таму, што не зручна было дабірацца – моцна захварэў.
Пра Вялікую Айчынную вайну Пётр Іванавіч расказваў тады наступнае: “Бацьку забралі ў пачатку вайны па мабілізацыі. Недзе пад Арлом трапіў ён у палон, але яму ўдалося ўцекчы і лясамі ён прыйшоў у родную вёску.
Немцаў у Абухаўшчыне не было, толькі стараста. Прыязджалі ці то чэхі, ці то мадзь-яры, паборамі займаліся. Партызаны таксама так рабілі. Каўпакоўцы бацьку майго хацелі забраць. Прымусілі сані запрагаць і ехаць за імі следам. Маці думала, што жывога яго ўжо не ўбачыць. Аж ён дайшоў з імі да пераправы недзе каля Стрэшына, а тады яго адпусцілі.
Спалілі немцы ў вайну нашу Абухаўшчыну. Цяперашняя вёска будавалася ўжо на новым месцы. І яўрэяў пабілі. Жылі ў нашай вёсцы некалькі сямей, хаваліся тут і некалькі юравіцкіх яўрэяў. Але восенню 1941 года з Юравічаў прыехалі паліцаі і ўсіх пастралялі. Адна дзеўка засталася, па людзях бегала, хавалася. Але нехта яе выдаў, і яна таксама прапала…”
У канцы 1943 года, адразу пасля вызвалення, бацьку Пятра зноў мабілізавалі. А потым маці атрымала на мужа “пахаронку”.
У Данясенні Калінкавіцкага райваенкамата пасляваеннага перыяду гаворыцца, што чырвонаармеец Шчэрбін Іван Платонавіч, 1901 г. н., быў прызваны палявым ваенкаматам 61-й арміі ў снежні 1943-га і лічыцца зніклым без вестак.
Жонка засталася ўдавою з шасцю хлопцамі на руках. Сыны дапамагалі ёй у полі, на ферме і ў агародзе не горш за дзяўчат. Пятру, як старэйшаму, увогуле давялося ўзяць на сябе ролю гаспадара.
А ў 1948 годзе ён сам абзавёўся сям’ёй. У іх з Кацярынай Фёдараўнай было, як і ў бацькоў, шэсць дзяцей, яшчэ двое памерлі малымі.
– Сёння засталіся толькі я з Вольгай, яна жыве ў Мазыры. Івана, Грышу, Лёшу і Марыю мы ўжо пахавалі, – кажа Зінаіда Пятроўна. – Працаваў наш бацька ў калгасе. А дома з маці яны заўсёды трымалі вялікую гаспадарку: карову, свіней, авечак, курэй, гусей.
Тут да размовы далучаецца пляменнік Пятра Іванавіча Канстанцін:
– У дзядзькі Пятра «залатыя» рукі. Гэтую ж хату ён сам паставіў. І бацьку майму дапамагаў хату будаваць, і іншым вяскоўцам. Весела тады ў Абухаўшчыне было. Людзей шмат жыло. Чалавек трыста, скажы, Зіна? Працавалі ўсе, не ленаваліся. Недалёка адсюль была ферма, на якой трымалі кароў і коней. Крама ў вёсцы была і клуб. А на святы – Пятро, Прачыстую, Вялікдзень – сталы прама на вуліцы ставілі. Мужыкі ў карты гулялі, бабы песні спявалі…
Бацька Канстанціна – Аляксей Іванавіч – быў родным братам Пятра Шчэрбіна. Жыў у хаце, што стаіць на вуглу, агарод у агарод са старэйшым братам. Аляксей быў на дзесяць гадоў маладзейшым за Пятра. Памёр ва ўзросце 86 гадоў.
Канстанцін Шчэрбін расказаў, што яго бацька скончыў сямігодку. Пасля пайшоў працаваць у калгас. Пасля арміі па вярбоўцы паехаў у Казахстан. Год там толькі вытрымаў і дадому вярнуўся. Не адзін, а з жонкай.
– Еўдакіяй Раманаўнай маю маці звалі. Як і бацька, яна па вярбоўцы ў Казахстан ездзіла, а сама была родам з Прудка. Разам яны пражылі 53 гады, нарадзілі і выгадавалі трох дзяцей. Мая сястра Света жыла ў Бярозаўцы, некалькі гадоў таму памерла. Брат Міша жыве ў Мазыры. Ну а я жыў на Брэстчыне. Потым, калі з жонкай разыйшліся, вярнуўся на радзіму. Жыў разам з бацькамі. Калі маці памерла, даглядаў бацьку. Бацька, дарэчы, паўвека адпрацаваў у калгасе шафёрам – на малакавозе і на бартавой машыне.
Канстанцін з гонарам падзяліўся, што хоць з жонкай у іх і не склалася, са сваімі дзецьмі ён сувязі не страціў. Там, на Брэстчыне, у яго засталася дачка і два сыны. Ёсць ужо сем унукаў.
Працуе Канстанцін Шчэрбін у мясцовай гаспадарцы начным сторажам на ферме. Яшчэ нядаўна гаспадарка называлася КСУП “50 год БССР”, зараз жа яна ўвайшла ў склад ААТ “Прудокскае”.
Улетку Канстанцін Аляксеевіч удзельнічаў у жніве – быў памочнікам у камбайнёра Сяргея Шэндзера. Іх экіпаж стаў першым экіпажам-тысячнікам і прымаў віншаванні ад кіраўніцтва раёна. Гэтым Канстанцін Шчэрбін вельмі ганарыцца. Стужку пераможцы спаборніцтва і граматы ён беражліва захоўвае на самым бачным месцы.
Хата Канстанціна Шчэрбіна вокнамі выходзіць на аўтобусны прыпынак. Добра, што ў гэтую маланаселеную вёсачку некалькі разоў на тыдзень яшчэ можна даехаць на рэйсавым аўтобусе. Таму і дачнікі тут ёсць.
– Хутка папрыязджаюць, весялей у вёсцы стане, – усміхаецца Канстанцін Аляксеевіч. – Будзе з кім пагутарыць, дапамагчы. Я не адказваю жанчынам у дапамозе, а яны мне – вунь закаткамі аддзячваюць.
Сапраўды, бачым пад ложкам цэлы шэраг слоікаў з памідорамі, агуркамі, кампотамі.
– А Вялікдзень будзем святкаваць утрох. У біткі, канешне, пагуляем. Зіна яйкі пафарбуе, булак напячэ. Мы з дзядзькам Пятром па сто грам вып’ем. Як жа без таго? Вялікае ж свята! – гаворыць Канстанцін Шчэрбін альбо проста Косцік, як завуць яго сённяшнія нешматлікія абухаўцы.
Таццяна КАПІТАН.
БАННЕРЫ
